Chcesz przejść na freelance? A może już prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą? Niezależnie od tego czy jesteś początkującym, czy doświadczonym solo przedsiębiorcą, nie ominą Cię składki ZUS. Podpowiadamy, ile wynoszą oraz jaka jest różnica między małym a dużym ZUSem.
ZUS dla jednoosobowej działalności gospodarczej – co trzeba wiedzieć na start
Rozpoczęcie jednoosobowej działalności gospodarczej to dla wielu specjalistów krok ku niezależności. Nie można jednak przeoczyć faktu, że jest to też wyzwanie administracyjne i finansowe. A jednym z pierwszych pytań, które zadają sobie nowi przedsiębiorcy, jest: ile wynosi składka ZUS dla jednoosobowej firmy? Odpowiedź nie jest jednoznaczna, ponieważ zależy od stażu działalności, wybranej formy opodatkowania oraz przychodu i dochodu firmy.
Dla nowych firm przewidziano preferencyjne warunki, takie jak ulga na start i preferencyjny ZUS. Z kolei firmy działające dłużej muszą liczyć się z pełnym, tzw. dużym ZUS-em lub skorzystać z Małego ZUS Plus - w przypadku firm o niskich przychodach
Preferencyjny ZUS, Mały ZUS Plus i duży ZUS – porównanie składek dla JDG
Zasadnicza różnica między preferencyjnym ZUS-em, Małym ZUS-em Plus a dużym ZUS-em wynika z podstawy wymiaru składek oraz dostępności ulg. Dla początkujących przedsiębiorców istnieje możliwość korzystania z obniżonych stawek, ale z czasem każdy musi przejść na pełne składki. Warto jednak pamiętać, że zarówno ulga na start, jak i preferencyjne składki ZUS są dostępne wyłącznie po spełnieniu określonych warunków, takich jak brak działalności w ostatnich 60 miesiącach czy niewykonywanie usług na rzecz byłego pracodawcy. Oto zestawienie składek obowiązujących w 2025 roku.
| Rodzaj składki | Preferencyjny ZUS | Mały ZUS Plus | Duży ZUS (pełne składki) |
| Składka emerytalna | 273,24 zł | w zależności od podstawy, ok. 273–1015 zł | 1 015,78 zł |
| Składka rentowa | 111,98 zł | w zależności od podstawy, ok. 112–416 zł | 416,30 zł |
| Składka chorobowa (dobrowolna) | 34,30 zł | w zależności od podstawy, ok. 34–127 zł | 127,49 zł |
| Składka wypadkowa | 23,38 zł (stawka 1,67%) | w zależności od podstawy, ok. 23–87 zł | 86,90 zł |
| Składka na Fundusz Pracy | brak obowiązku (podstawa jest mniejsza od płacy minimalnej) | tylko jeśli podstawa jest większa lub równa 4666 zł | 127,49 zł |
| Składka zdrowotna | wyliczana indywidualnie na podstawie dochodu lub przychodu i formy opodatkowania | wyliczana indywidualnie na podstawie dochodu lub przychodu i formy opodatkowania | wyliczana indywidualnie na podstawie dochodu lub przychodu i formy opodatkowania |
| Razem (bez zdrowotnej) | 442,90 zł | ok. 443–1774 zł | 1773,96 zł |
Warto pamiętać, że preferencyjny ZUS i Mały ZUS Plus to dwa różne mechanizmy ulgowe. Pierwszy (preferencyjny ZUS) dotyczy przedsiębiorców w ciągu 24 miesięcy od rozpoczęcia działalności – ich składki liczone są od 30% minimalnego wynagrodzenia, które w 2025 roku wynosi 4666 zł. Z kolei Mały ZUS Plus to opcja dla firm z rocznym przychodem do 120 000 zł, które działają już dłużej i nie korzystają z ulgi na start ani preferencyjnych składek. Podstawa składek społecznych ustalana jest wtedy indywidualnie – jako połowa średniego miesięcznego dochodu z poprzedniego roku – ale nie może być niższa niż 1399,80 zł (30% minimalnego wynagrodzenia) ani wyższa niż 5203,80 zł (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia).
Więcej na temat ulgi Mały ZUS Plus przeczytasz w naszym artykule: Mały ZUS Plus – czym jest i kto może skorzystać?
JDG i ZUS – o czym jeszcze warto pamiętać jako przedsiębiorca?
Właściciel jednoosobowej działalności gospodarczej musi być świadomy swoich obowiązków wobec ZUS-u – zarówno pod względem terminowości, jak i prawidłowości wyliczeń. Co należy mieć na uwadze?
- Termin płatności składek ZUS dla JDG przypada na 20. dzień miesiąca za miesiąc poprzedni. Niedotrzymanie tego terminu skutkuje odsetkami i problemami formalnymi.
- Rejestrując JDG, należy jednocześnie dokonać zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych (formularz ZUS ZUA lub ZZA – w zależności od zakresu ubezpieczeń).
- Przez pierwsze 6 miesięcy prowadzenia firmy można skorzystać z ulgi na start – płacisz wyłącznie składkę zdrowotną, bez składek na ubezpieczenia społeczne – o ile spełnione są wspomniane wcześniej warunki.
- Po upływie 30 miesięcy (6 miesięcy ulgi na start + 24 miesiące małego ZUS-u), przedsiębiorca przechodzi na duży ZUS i musi uwzględnić pełne składki, bez preferencji.
- W przypadku podatku liniowego i skali podatkowej, składkę zdrowotną trzeba rocznie rozliczyć i złożyć deklarację ZUS DRA.
- Zmiana formy opodatkowania może wpłynąć na sposób naliczania składki zdrowotnej – warto to zaplanować z wyprzedzeniem, np. w styczniu danego roku.
- W przypadku małego ZUS plus ZUS może poprosić o dokumentację księgową potwierdzającą osiągany dochód – ważne, aby była ona prowadzona rzetelnie.
Jesteś specjalistą IT i zastanawiasz się, czy przejście na jednoosobową działalność jest dobrym rozwiązaniem dla Ciebie? Przeczytaj nasz artykuł: Etat czy własna działalność w IT? Sprawdź, co bardziej się opłaca programiście
Skorzystaj z profesjonalnego wsparcia dla solo przedsiębiorców
Choć prowadzenie działalności na własny rachunek daje wiele swobody, to kwestie związane z ZUS-em mogą być sporym wyzwaniem. Różnice między preferencyjnym, małym i dużym ZUS-em są znaczące – zarówno w kosztach, jak i formalnościach. Warto też dokładnie analizować, ile wynosi składka zdrowotna dla jednoosobowej działalności gospodarczej w danym roku, ponieważ to składka uzależniona od Twoich realnych zarobków lub przychodów.
Jeśli masz wątpliwości, do kiedy ZUS dla firmy jednoosobowej powinien być opłacony, jak prawidłowo wypełnić deklarację DRA lub jak zaplanować przejście z małego na duży ZUS – nie zostawiaj tego przypadkowi. Skorzystaj z pomocy Podatkomat.pl – dzięki prostym narzędziom online i wsparciu ekspertów nie musisz znać każdego przepisu. Wystarczy, że korzystasz z wiedzy tych, którzy znają je na wylot.
