Przepisy w prawie podatkowym zmieniają się z miesiąca na miesiąc. Jeśli prowadzisz własną działalność gospodarczą, na pewno wiesz, jakie konsekwencje grożą za nieprzestrzeganie prawa podatkowego. Od pierwszego października obowiązują nowe przepisy w oznaczaniu faktur VAT – należy stosować specjalne kody GTU (zwane również oznaczeniami GTU) do opisania poszczególnych usług i towarów. Z tego artykułu dowiesz się, jakie kody GTU obowiązują w branży IT.
Co to są kody GTU?
Kody GTU (Grupy Towarów i Usług) są to oznaczenia różnych grup towarów lub usług, które podlegają wyszczególnieniu w Jednolitym Pliku Kontrolnym JPK_V7. Jeżeli sprzedajesz usługi (np. programistyczne) lub towary objęte symbolami GTU, musisz je oznaczyć w Jednolitym Pliku Kontrolnym JPK_V7, inaczej możesz otrzymać wezwanie do korekty. Warto pamiętać, że na samej fakturze nie masz obowiązku wpisywania kodów GTU do poszczególnych towarów czy usług, obowiązek dotyczy jedynie deklaracji JPK_V7.
Co to są kody procedur?
W JPK_V7 oprócz kodów towarów i usług należy również do poszczególnych transakcji oznaczyć procedury określonymi kodami. Kody procedur (np. TP, MPP) dotyczą wyodrębnienia transakcji ze względu na ich cechy szczególne. W branży IT będziesz miał do czynienia przede wszystkim z transakcjami z podmiotami powiązanymi (TP) i transakcjami objętymi mechanizmem podzielonej płatności (MPP).
Należy również wiedzieć, że oznaczenie MPP wyjątkowo obowiązuje nie tylko dla faktur sprzedaży, ale również zakupu. O Mechanizmie Podzielonej Płatności (split payment) dowiesz się więcej z naszego blogowego artykułu.
Od kiedy obowiązują kody GTU oraz kody procedur?
Oznaczanie towarów i usług symbolami GTU dotyczy wszystkich podatników VAT czynnych, którzy składali deklarację VAT 7. Obowiązuje od 1 października 2020 roku. Pamiętaj, że obowiązek oznaczania przy pomocy kodu GTU w JPK_V7 obejmuje tylko sprzedaż towarów czy usług, a nie zakup. Jeżeli więc nabyłeś towary lub skorzystałeś z usług wyszczególnionych w wykazie, nie musisz ich oznaczać kodami GTU.
Kody procedur również obowiązują od 1 października 2020, ale dotyczą również faktur zakupu.
Czy programista i inni pracownicy branży IT muszą stosować GTU oraz kody procedur? - usługi programistyczne i GTU_12
Po pierwsze obowiązek oznaczania faktur w pliku JPK_V7 kodami GTU dotyczy wyłącznie czynnych podatników VAT.
Po drugie należy sprawdzić, czy te usługi lub towary, które zafakturowaliśmy należą do którejś z grup GTU. Na przykład na usługi programistyczne świadczone przez branżę informatyczną może obowiązywać kod GTU_12. Według ustawy symbolem GTU_12 należy oznaczyć: „świadczenie usług o charakterze niematerialnym - wyłącznie: doradczych, księgowych, prawnych, zarządczych, szkoleniowych, marketingowych, firm centralnych (head offices), reklamowych, badania rynku i opinii publicznej, w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych”.
GTU_12 - usługi programistyczne
Jeżeli jako programista, tester, devOps, analityk czy tester oprogramowania doradzasz swoim klientom lub prowadzisz szkolenia, musisz je oznaczyć kodem GTU_12.
Podobnie jeżeli piszesz kod i korzystasz z ulgi IP-Box, to również obowiązuje kod GTU_12 (prace rozwojowe). Więcej o niej przeczytasz w naszym artykule „IP Box – 5% PIT dla programistów”.
Ponadto gdy sprzedajesz urządzenia i części elektroniczne, musisz sprawdzić, czy nie mieszczą się w GTU_06. Sporadycznie możesz również np. sprzedać samochód i wtedy obowiązuje GTU_07.
Po trzecie, w transakcjach z podmiotami powiązanymi (również z rodziną - krewni i powinowaci do drugiego stopnia) musisz zastosować oznaczenie TP. Jeżeli transakcje zakupu lub sprzedaży powinny być objęte mechanizmem podzielonej płatności - stosujemy kod procedury MPP.
Czy posiadanie kodów PKD w CEIDG nakłada obowiązek używania symboli GTU?
Jeżeli na początku swojej działalności zgłosiłeś do CEIDG (Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej) usługi, których obecnie nie świadczysz, a obowiązują je kody GTU, nie musisz się martwić.
Symbole GTU obowiązują tylko wtedy, gdy dana działalność realnie wykonujesz. Samo zgłoszenie usługi w CEIDG nie nakłada obowiązku używania kodów GTU.
Wpis na fakturze, a kody GTU
Używanie kodu GTU nie zależy również od opisu usług na fakturze, choć powinien być on możliwie bliski opisowi wykonanej usługi. Często się zdarza, że przedsiębiorcy na fakturze wpisują ogólne zwroty np. „usługi informatyczne”. Jeżeli jednak w obrębie tych usług prowadziłeś także działalność doradczą czy szkoleniową, wtedy należy oznaczyć ją kodem GTU_12.
Jeżeli nie wiesz, czy Twoja działalność kwalifikuje się do oznaczenia jej kodami GTU lub kodami procedur, skontaktuj się z nami. Pomożemy Ci ją odpowiednio oznaczyć oraz rozliczymy wszystkie Twoje faktury.
Często zadawane pytania dotyczące kodów GTU i JPK_V7
1. Czym są kody GTU i JPK_V7 i od kiedy obowiązują?
Kody GTU (Grupy Towarów i Usług) to oznaczenia stosowane w Polsce od 1 października 2020 roku, które służą do wyszczególnienia określonych grup towarów i usług w nowym formacie pliku JPK_VAT, znanym jako JPK_V7 (występującym w wariantach JPK_V7M dla rozliczeń miesięcznych i JPK_V7K dla rozliczeń kwartalnych). JPK_V7 zastąpił dotychczasowe deklaracje VAT-7 i VAT-7K oraz wcześniejszy plik JPK_VAT, łącząc je w jeden dokument przesyłany do urzędu skarbowego. Celem wprowadzenia kodów GTU i JPK_V7 jest lepsza weryfikacja transakcji i wykrywanie potencjalnych oszustw podatkowych.
2. Kto jest zobowiązany do stosowania kodów GTU?
Obowiązek stosowania kodów GTU dotyczy czynnych podatników VAT, którzy sprzedają towary lub usługi objęte tymi symbolami. Kody GTU stosuje się wyłącznie do dokumentów sprzedaży. Oznacza to, że przy zakupie towarów lub usług objętych symbolami GTU, nabywca nie ma obowiązku ich oznaczania.
3. Czy kody GTU muszą być widoczne na fakturze?
Nie ma obowiązku umieszczania kodów GTU bezpośrednio na wystawionej fakturze. Obowiązkowe jest powiązanie faktury z odpowiednimi kategoriami w dokumentacji firmowej, a następnie uwzględnienie tych oznaczeń w pliku JPK_V7. Niektóre programy do fakturowania oferują szablony wydruków faktur, które mogą zawierać kody GTU w pozycjach faktury lub kody procedur opisujące transakcję.
4. Jakie są konsekwencje błędnego oznaczenia transakcji kodami GTU lub procedurami?
Za błędne wprowadzenie kodów GTU lub procedur w ewidencji przesyłanej w JPK_V7, naczelnik urzędu skarbowego może nałożyć karę w wysokości 500 zł za każdy błąd "uniemożliwiający przeprowadzenie weryfikacji prawidłowości transakcji". Kara nie jest nakładana od razu. Urząd skarbowy najpierw zawiadamia podatnika o błędzie, a podatnik ma 14 dni na dokonanie korekty pliku JPK lub złożenie wyjaśnienia wykazującego, że błąd nie został popełniony. Dopiero brak reakcji lub nieprzekonujące wyjaśnienie uprawnia do nałożenia kary.
5. Czy wszystkie sprzedawane towary i usługi muszą być oznaczone kodami GTU?
Nie wszystkie sprzedawane towary i usługi podlegają obowiązkowi oznaczania kodami GTU. Ustawa wyodrębniła 13 grup towarów i usług (GTU_01 - GTU_13), dla których wymagane jest oznaczenie. Jeśli sprzedaż nie kwalifikuje się do żadnej z tych kategorii, nie ma obowiązku stosowania kodu GTU. Kluczowe jest świadome podjęcie decyzji o braku oznaczenia.
6. Jakie kody GTU i procedury mogą dotyczyć programistów i branży IT?
Dla programistów i podmiotów z branży IT najbardziej istotne mogą być następujące oznaczenia:
- GTU_12: Dotyczy usług o charakterze niematerialnym, takich jak usługi doradcze (w tym w zakresie sprzętu i oprogramowania komputerowego), zarządcze (w tym związane z zarządzaniem siecią i systemami IT, hostingiem), szkoleniowe, marketingowe, reklamowe, badania rynku i opinii publicznej, a także w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych. Jeśli programista świadczy usługi doradcze, zarządcze, szkoleniowe lub korzysta z ulgi IP Box (prace rozwojowe), powinien zastosować ten kod. Samo "czyste" programowanie, które nie zawiera elementów doradczych lub nie kwalifikuje się jako prace rozwojowe w ramach IP Box, co do zasady nie wymaga oznaczenia GTU_12.
- EE: Dotyczy świadczenia usług telekomunikacyjnych, nadawczych i elektronicznych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami, dla których miejscem świadczenia jest ich siedziba, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu. Może dotyczyć sprzedaży gier lub aplikacji dla osób prywatnych, w tym zagranicznych. Oznaczenia EE nie stosuje się w przypadku korzystania z procedury VAT MOSS, ponieważ te faktury nie są wykazywane w JPK.
- TP: Dotyczy transakcji, w których istnieją powiązania między nabywcą a dokonującym dostawy towarów lub usługodawcą, o których mowa w art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT. Dotyczy to powiązań kapitałowych lub osobowych, np. sprzedaży usług firmie członka rodziny lub spółce, w której jest się wspólnikiem.
- MPP: Dotyczy transakcji objętych obowiązkiem stosowania mechanizmu podzielonej płatności. Oznaczenie MPP stosuje się do faktur o kwocie brutto wyższej niż 15000 zł, które dokumentują dostawę towarów lub świadczenie usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT.
7. Czy opis usługi na fakturze ma wpływ na konieczność zastosowania kodu GTU?
Używanie kodu GTU zależy od faktycznego charakteru świadczonej usługi lub dostarczanego towaru, a nie od jej opisu na fakturze. Chociaż opis na fakturze powinien być zgodny z wykonaną usługą, w przypadku usług kompleksowych lub gdy opis jest ogólny (np. "usługi informatyczne"), należy przeanalizować, czy w ramach tej usługi faktycznie wykonywano czynności objęte którymś z kodów GTU (np. doradztwo, szkolenie). Kluczowe jest przypisanie usługi do właściwego numeru PKWiU i sprawdzenie, czy ten numer PKWiU został przypisany do kodu GTU. W razie wątpliwości co do klasyfikacji usługi, można zwrócić się do GUS o nadanie odpowiedniego symbolu.
8. Jakie są rodzaje oznaczeń dokumentów w JPK_V7?
W JPK_V7 oprócz kodów GTU i procedur stosuje się również oznaczenia rodzaju dokumentu. Dla sprzedaży możliwe są oznaczenia takie jak RO (raport okresowy z drukarki fiskalnej), WEW (dokument wewnętrzny), a brak oznaczenia dotyczy standardowych faktur sprzedaży. W przypadku rejestru zakupu, stosuje się oznaczenia takie jak MK (faktura wystawiona przez podatnika stosującego metodę kasową), VAT_RR (faktura wystawiona na rzecz rolnika ryczałtowego), WEW (zakup zarejestrowany na podstawie dokumentu wewnętrznego), oraz BRAK OZNACZENIA dla pozostałych dokumentów zakupu. Kody GTU nie są wykazywane w części zakupowej JPK_V7.
