Metoda liniowa to jeden za sposobów amortyzacji, który polega na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych o stałej wysokości, w jednakowych odstępach czasu. Na czym dokładnie polega liniowy sposób amortyzacji i kiedy można z niego skorzystać?
Czym jest amortyzacja?
W największym skrócie amortyzacja to koszt związany ze stopniowym zmniejszaniem się początkowej wartości środków trwałych (np. samochodu czy sprzętu komputerowego), lub też wartości niematerialnych i prawnych(np. patentów) w czasie.
Kupując środek trwały o większej wartości , na przykład samochód, przedsiębiorca nie może od razu zaliczyć go do kosztów działalności. Zamiast tego, dokonuje on odpisów amortyzacyjnych, np. co miesiąc – ujmuje w kosztach podatkowych firmy określoną kwotę, odpowiadającą stopniowemu zużywaniu się w czasie środka trwałego. Miesięczna kwota amortyzacji jest zwykle kosztem uzyskania przychodu.
Metoda liniowa amortyzacji – na czym polega?
Amortyzacja liniowa bywa nazywana także amortyzacją proporcjonalną lub równomierną. Zakłada się tutaj, że środek trwały zużywa się w jednakowym tempie (proporcjonalnie) przez cały okres użytkowania.
W związku z tym przez cały okres amortyzacji obowiązuje jedna stawka amortyzacji. Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się w jednakowych ratach co określony czas (najczęściej jest to miesiąc lub kwartał) – niewiele różnić się może ostatnia rata, która ma charakter wyrównujący.
Ze względu na proste zasady, amortyzacja liniowa jest chętnie wybierana przez przedsiębiorców, ale w określonych przypadkach mogą oni zdecydować się także na inne rodzaje amortyzacji – jednorazową, degresywną (malejącą) lub indywidualną. Przedsiębiorca nie zawsze może jednak zdecydować w tej kwestii. Dla przykładu, wartości niematerialne i prawne można amortyzować wyłącznie metodą liniową.
Zastosowanie metody liniowej – o tym musisz pamiętać
Jak ustala się wysokość odpisów amortyzacyjnych? Wykaz stawek amortyzacyjnych znajdziesz w załączniku nr 1 do ustawy o PIT, a także do ustawy o CIT. W tych dokumentach znajdziemy roczne podstawowe stawki amortyzacji.
Podstawą do wyliczenia odpisów amortyzacyjnych jest początkowa wartość środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych. Metodę amortyzacji trzeba wybrać jeszcze przed rozpoczęciem amortyzacji i konsekwentnie stosować ją aż do momentu całkowitego zamortyzowania środka trwałego.
Kwotę amortyzacji podatnik wylicza indywidualnie na podstawie obowiązujących stawek amortyzacyjnych dla konkretnych grup środków trwałych.
Amortyzacja liniowa – wzór na obliczenie
Aby obliczyć amortyzację liniową, postępuj według schematu:
- Ustal wartość początkową środka trwałego, który będzie podlegał amortyzacji.
- Przyporządkuj środek trwały do odpowiedniej grupy w wykazie KŚF (Klasyfikacji Środków Trwałych).
- Sprawdź w wykazie stawek amortyzacyjnych, jaka stawka jest przypisana do środka trwałego, który będzie amortyzowany.
- Oblicz wysokość odpisów amortyzacyjnych w skali roku. Roczną kwotę obliczysz, mnożąc roczną stawkę amortyzacyjną przez wartość początkową środka trwałego.
Po obliczeniu stawki rocznej pozostaje już tylko określić stawkę odpisu w ujęciu miesięcznym lub kwartalnym. W praktyce trzeba po prostu podzielić kwotę przez 12 (w przypadku amortyzacji miesięcznej) lub 4 (w przypadku kwartalnej).
Obliczenie amortyzacji liniowej – przykład
Właściciel firmy zakupił maszynę o wartości 100 000 zł, która została włączona do środków trwałych przedsiębiorstwa. Przedsiębiorca sprawdza roczną stawkę amortyzacyjną w wykazie stawek – wynosi ona 20%.
- Należy pomnożyć wartość początkową środka trwałego przez stawkę roczną: 100 000 zł x 20% = 20 000 zł.
- Uzyskaliśmy wartość amortyzacji rocznej.
- Obliczamy wartość amortyzacji miesięcznej, dzieląc powyższy wynik przez 12: 20 000/12 = 1 666,66 zł (to przybliżona kwota odpisu amortyzacyjnego w każdym miesiącu).
Kiedy stosuje się amortyzację liniową?
W praktyce amortyzacja liniowa sprawdzi się w każdej sytuacji, gdy środki trwałe zużywają się równomiernie w ciągu roku. Jak już wspomnieliśmy, niekiedy tę formę amortyzacji należy wybrać obowiązkowo – tak jest w przypadku wartości niematerialnych i prawnych.
W określonych sytuacjach przedsiębiorca może zdecydować się na amortyzację indywidualną lub przyspieszoną.
Amortyzacja indywidualna
To odmiana amortyzacji liniowej (odpisy są dokonywane w równych kwotach), która ma zastosowanie jedynie w przypadku używanych lub ulepszonych środków trwałych. W tej sytuacji możliwe jest dokonywanie odpisów amortyzacyjnych w równych ratach przez cały okres użytkowania danego środka trwałego, ale z tą różnicą, że okres ten jest ustalany indywidualnie dla każdego środka. Przepisy określają jednak minimalny okres amortyzacji, który wynosi od 24 miesięcy do nawet 10 lat w przypadku budynków i budowli.
Amortyzacja przyspieszona (degresywna, malejąca)
Amortyzacja przyspieszona ma zastosowanie w przypadku środków trwałych, które są narażone na szybsze zużycie/zmniejszenie swojej wartości czy intensywniejszą eksploatację. Pozwala na dokonywanie wyższych odpisów amortyzacyjnych w początkowym okresie użytkowania środka trwałego, a niższych w późniejszym okresie. Odzwierciedla to faktyczne zużycie środka trwałego, które często jest większe w pierwszych latach użytkowania.
Amortyzacja jednorazowa
W przypadku środków trwałych/wartości niematerialnych o początkowej wartości niższej niż 10 000 zł można zastosować amortyzację uproszczoną (jednorazową), tzn. wliczyć zakup w koszty podatkowe przedsiębiorstwa od razu w całości (bez rozkładania na raty).
Pamiętaj, że amortyzacją środków niematerialnych i trwałych może zająć się w Twoim imieniu biuro rachunkowe, co wyeliminuje ryzyko pomyłki i pozwoli Ci na optymalizację kosztów.
Najczęściej zadawane pytania o amortyzację liniową
Czym jest amortyzacja liniowa i kiedy się ją stosuje?
Amortyzacja liniowa to najprostszy i najczęściej stosowany sposób rozliczania kosztów zakupu środków trwałych w firmie. Polega na równomiernym (liniowym) rozłożeniu wartości początkowej środka trwałego na równe odpisy przez cały okres jego użytkowania. Przykładowo: komputer o wartości 15 000 zł, z roczną stawką 30%, będzie amortyzowany w ratach po 4 500 zł rocznie. Metodę liniową stosuje się do większości maszyn, pojazdów, wyposażenia czy oprogramowania.
Jakie są zalety amortyzacji liniowej?
Największą zaletą amortyzacji liniowej jest jej prostota i przewidywalność – odpisy są równe co miesiąc, co ułatwia planowanie finansów firmy i zarządzanie kosztami. Dodatkowo, nie wymaga skomplikowanych wyliczeń ani śledzenia zużycia środka trwałego w czasie.
Jak wyliczyć roczny odpis amortyzacyjny metodą liniową?
Roczny odpis amortyzacyjny ustala się mnożąc wartość początkową środka trwałego przez właściwą stawkę amortyzacyjną (określoną w wykazie stawek). Przykład: komputer (grupa 4 KŚT) o wartości 12 000 zł, stawka amortyzacji 30% – odpis roczny wyniesie 3 600 zł (12 000 zł x 30%).
Czy amortyzację liniową można stosować do każdego środka trwałego?
Amortyzację liniową można stosować do większości środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, które są kompletne, zdatne do użytku i mają przewidywany okres użytkowania dłuższy niż rok. Szczególną uwagę należy zwrócić na wykaz stawek – niektóre grupy środków trwałych mają określone stawki, które należy stosować.
Czy można zmienić wybraną metodę amortyzacji?
Nie, po wybraniu metody amortyzacji dla danego środka trwałego nie można jej zmienić w trakcie trwania amortyzacji. Wyboru dokonuje się przy wprowadzaniu środka trwałego do ewidencji – późniejsza zmiana (np. z liniowej na degresywną) nie jest możliwa.
Kiedy rozpoczyna się i kończy amortyzacja liniowa?
Amortyzację liniową zaczyna się od miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek trwały został wprowadzony do ewidencji i przekazany do użytkowania. Kończy się, gdy suma odpisów zrówna się z wartością początkową środka trwałego, bądź w przypadku jego sprzedaży, likwidacji lub wycofania z działalności.
Jakie są najczęściej stosowane stawki amortyzacji liniowej?
Przykładowe roczne stawki amortyzacyjne:
- Komputery, laptopy, serwery – 30%
- Maszyny produkcyjne – 14%
- Samochody osobowe – 20%
- Budynki niemieszkalne – 2,5%
Warto sprawdzić obowiązujący wykaz stawek amortyzacyjnych, ponieważ konkretna stawka zależy od rodzaju środka trwałego.
Czy można jednorazowo zamortyzować środki trwałe o niskiej wartości?
Tak, środki trwałe o wartości początkowej nieprzekraczającej 10 000 zł (od 2018 roku) można zamortyzować jednorazowo, zamiast stosowania amortyzacji liniowej. Decyzja ta należy do przedsiębiorcy – nie jest obowiązkowa.
Źródła i podstawa prawna
Informacje opieramy o oficjalne źródła. Stan prawny może się zmieniać, zawsze sprawdzaj aktualne przepisy.
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest amortyzacja liniowa?
Amortyzacja liniowa to metoda rozliczania środka trwałego przez równe odpisy w kolejnych okresach. Zakłada stałe tempo zużycia składnika majątku. Dzięki temu koszt zakupu nie trafia jednorazowo do podatków, tylko jest rozliczany zgodnie z okresem używania.
Kiedy można stosować amortyzację liniową?
Stosuje się ją do składników majątku spełniających warunki środka trwałego: własność, kompletność, zdatność do użycia i przewidywane używanie w działalności. Ważne jest wprowadzenie do ewidencji środków trwałych. Metoda liniowa jest podstawowa, ale nie zawsze jedyna możliwa.
Jak oblicza się amortyzację liniową?
Najpierw ustala się wartość początkową środka trwałego, obejmującą cenę i koszty doprowadzenia do używania. Potem wybiera się właściwą stawkę amortyzacyjną dla danego składnika. Odpisy księguje się systematycznie, aż wartość zostanie zamortyzowana albo składnik zostanie zbyty.
Jaki błąd pojawia się przy amortyzacji liniowej?
Częsty błąd to rozpoczęcie odpisów bez prawidłowego przyjęcia środka trwałego do używania. Sam zakup nie zawsze wystarcza, jeśli sprzęt nie jest kompletny albo nie działa w firmie. Trzeba też odróżnić ulepszenie środka trwałego od zwykłego wydatku eksploatacyjnego.
Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W indywidualnej sprawie skontaktuj się z naszym biurem.
